Vanaf welk moment is er juridisch een overeenkomst?

Als u een overeenkomst sluit met een klant of leverancier, kan er onduidelijkheid ontstaan over het moment dat de overeenkomst is ontstaan. Wanneer is de overeenkomst echt bindend en wanneer niet?

Aanbod en aanvaarding

Aanbod. Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding van dat aanbod door de wederpartij. Het aanbod kan inhouden wat u maar wilt, zolang het maar niet in strijd is met de wet, de goede zeden of de openbare orde.

Aanvaarding. Het aanbod moet volledig worden aanvaard. Wijkt de aanvaarding af van het aanbod (akkoord, maar dan niet voor € 1.000,-, maar voor € 900,-), dan wordt zo’n aanvaarding gezien als een verwerping van het oude aanbod en het doen van een nieuw aanbod. Dit nieuwe aanbod kan dan weer worden aanvaard.

Totstandkoming. De overeenkomst komt tot stand op het exacte moment dat degene die het aanbod heeft gedaan, de aanvaarding ontvangt. Na de aanvaarding bent u gebonden aan de verplichtingen uit de overeenkomst en kunt u er niet meer eenzijdig onderuit.

Herroeping. Van belang is dat u een gedaan aanbod nog kunt herroepen tot het moment dat u de aanvaarding heeft ontvangen. Tip. Heeft u veel offertes openstaan en kunt u het werk niet aan als iedereen die aanvaardt? Doe dan een ‘vrijblijvend aanbod’. Dan kunt u na ontvangst van de aanvaarding nog onder de overeenkomst uit, door het aanbod meteen te herroepen.

De vorm doet er niet toe

Vormvrij. Op een enkele uitzondering na kunnen aanbod en aanvaarding vormvrij plaatsvinden. Dat wil zeggen dat u een overeenkomst niet alleen schriftelijk, maar ook mondeling, met een handgebaar of zelfs stilzwijgend kunt sluiten.

Schriftelijk niet nodig. Dat wil ook zeggen dat de overeenkomst juridisch gezien al tot stand kan zijn gekomen, terwijl er nog geen overeenkomst op papier is getekend. Tip. Let daar goed op! Heeft u al een mondeling akkoord, dan kunt u niet onder uw verplichtingen uitkomen door te weigeren de schriftelijke overeenkomst te ondertekenen. Afspraak is immers afspraak en afspraken moeten worden nagekomen.

Bewijs. Het is echter wel altijd verstandig om de afspraken op papier te zetten. Zo weten beide partijen wat is afgesproken en heeft u altijd bewijs van het bestaan van de overeenkomst, mocht er na enige tijd een conflict ontstaan.

Waar het echt om draait

Kernbedingen. Als u in onderhandeling bent over een belangrijke overeenkomst, is het van belang dat u tevens let op ‘kernbedingen’. Dat zijn de belangrijkste voorwaarden waaronder de overeenkomst gesloten wordt. Uiteraard moet van geval tot geval worden bekeken wat die voorwaarden zijn. Gedacht kan worden aan zaken als prijs, hoeveelheid, leveringsmoment, etc.

Ontstaansmoment overeenkomst. Zodra er akkoord is over de kernbedingen, ontstaat de overeenkomst. Vanaf dat moment bent u gebonden aan de afspraken en kunt u de onderhandelingen niet meer staken. Dat geldt ook indien er nog een aantal kleinere zaken zijn die nog niet zijn geregeld. Tip. Wenst u eerst alles te regelen voordat u gebonden bent? Sluit dan een voorovereenkomst. Daarin spreekt u af dat er pas een overeenkomst tot stand komt na ondertekening van de op schrift gestelde afspraken.